Maarten Bouwhuis

Referendum; gegokt en verloren!

06 apr 2016 - Maarten Bouwhuis

De tegenstanders van het associatieverdrag met Oekraïne verkochten het referendum als feest van de democratie. Maar het was geen feest en toch heb ik een enorme kater. 6 april gaat onze geschiedenis in als de grootste democratische deceptie ooit.

Alle voorstanders van het associatieverdrag met Oekraïne hadden twee keuzes: voor stemmen of niet stemmen. In dat laatste geval gokten de voorstanders op een opkomst van onder de 30%. Ik heb deze strategie gevolgd en verloren. De opkomst is net hoog genoeg en de tegenstanders hebben het referendum dik gewonnen. De felicitaties aan Jan Roos zijn dan ook op z’n plaats.

Als voorstander van het verdrag leek ik kansloos in de peilingen voorafgaand aan de stembusgang. Mede hierom koos ik, en velen met mij, voor de wegblijf-strategie. Ik ben voor het eerst in mijn leven niet gaan stemmen. En dat was ook direct voor het laatst. De hele dag heb ik de opkomst-uitslagen gevolgd en ingeschat of ik moest gaan stemmen. Ga ik stemmen, dan help ik mogelijk de tegenstanders in het zadel. Ga ik niet, dan vergooi ik mijn steun voor het associatieverdrag, maar kan ik hopelijk de wedstrijd wel winnen. Het voelde als een klassiek prisoner’s dilemma en dat is voor mij geen feest van de democratie.

De initiatiefnemers juichen samen met de SP en de PVV over de negatieve uitslag. ‘Nederland wil Oekraïne niet!’ zullen zij zeggen vanaf vandaag. Maar is dat wel zo? Hoe was de uitslag geweest zonder die achterlijke opkomstdrempel van 30%. Zonder die drempel was ik zeker gaan stemmen en hadden de voorstanders misschien wel gewonnen. Maar was dan gaan stemmen oen, zul je zeggen. Dat klopt. Maar dat is nou precies de paradox van deze waardeloze referendumwet.

Ik voel me er als Europese burger ronduit slecht over dat Europa en zeker de bevolking van Oekraïne nu Nederland ziet als zeer anti-Europees. En ik ben er zelf nog schuldig aan ook. Nederland is voorzitter van de EU en gaat mogelijk het associatieverdrag met Oekraïne niet tekenen dat alle andere 27 landen al goedgekeurd hebben; pijnlijk! Nu maar hopen dat als gevolg van dit referendum de referendumwet veranderd wordt. Dan levert dit katerige feestje van democratie nog iets op.