actueel
Plato gemist bij verkiezingsdebat
Het NOS verkiezingsdebat voor de gemeenteraads-verkiezingen toont aan dat de filosoof Plato zo gek nog niet was. In het debat werden in grote regelmaat incidenten als grote feiten gepresenteerd, om deze grote feiten vervolgens als argumenten te presenteren. Zo ontstaat een beeld dat Nederland bijna geen agenten op straat heeft, vooral lage straffen uitdeeld en alle Marokkanen crimineel zijn. De werkelijk is natuurlijk veel genuanceerder.
Maar waarom dan Plato? De filosoof en retor Plato pleitte in de oudheid voor het debat op puur morele grond. Het debat diende als waarheidsvinding. Feiten anders presenteren dan de werkelijkheid was immoreel. Ook retorische trucs dienden niet de waarheidsvinding en dus zijn deze trucs verwerpelijk in het debat.
Tegenhangers van Plato waren de Sofisten. Volgens hen is gelijk krijgen belangijker dan gelijk hebben. De advocatuur is op deze leest gestoeld. En ook het verkiezingsdebat volgt dit principe. Na het debat is niet de vraag wie er gelijk had, maar wie er gewonnen heeft. Wie krijgt de meeste stemmen? Voor de werking van onze democratie is dit logisch en bepleit ik dat er veel gedebatteerd wordt om de verschillen tussen de partijen te laten zien.
In het NOS verkiezingsdebat van 15 februari wordt echter één groot nadeel van het sofisme duidelijk. In het debat is het noemen van onwaarheden vrij gemakkelijk, en het wordt toegestaan. Op basis van deze onwaarheden wordt een beeld geschapen van Nederland dat niet klopt met de werkelijkheid. Maar dit beeld is wel leidend voor de kiezer. Zo beschouwd wordt het volk toch aardig voor de gek gehouden. Volgens Plato is dit immoreel en verwerpelijk. Hij pleitte voor een debat zonder onwaarheden. Het debat is een zoektocht naar de waarheid.
Het verkiezingsdebat van 15 februari zou winnen aan kwaliteit als Plato af en toe kon ingrijpen om de onwaarheden recht te zetten.
